21 Mart 2018 Çarşamba

Erkek Kısırlığının Baş Sorumlusu: Varikosel

Erkeklerin korkulu rüyası varikosel, tedavi edilmemesi durumunda başta kısırlık olmak üzere birçok soruna neden oluyor. Varikosel daha çok uzun boylu, şişman, ağır spor yapan, kronik öksürük nöbeti geçiren, kabızlık yaşayan, varisleri olan, çok sıcak suyla banyo yapan, sık sık hamam ve saunaya giden erkekleri tehdit ediyor.

Erkek kısırlığının en önemli nedenlerinden biri olan varikosel, erişkin erkeklerin yüzde 12’sinde görülüyor. Ancak kısırlık araştırması nedeniyle başvuranların yüzde 30-40’ında varikosel teşhisi konuyor. Varikoselin kronik ve ilerleyici bir hastalık olduğunu, tedavisiz düzelemeyeceğini vurgulayan Türkiye İş Bankası iştiraki Bayındır Söğütözü Hastanesi  Üroloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. İzak Dalva erkeklerin korkulu rüyası varikosel ile ilgili bilgiler vererek uyarılarda bulundu:

  • Testisten çıkan toplardamarların, aynen bacaklardaki varislerde olduğu gibi genişlemesiyle ortaya çıkan varikosel, erkek infertilitesinin(kısırlığının) en önemli nedenlerinden biridir. Testis boyutunda küçülmeye, sperm ile testosteron üretiminde azalmaya neden olarak, erektil disfonksiyonuna(sertleşme bozukluğu) da zemin hazırlar. Varikoselin infertilite(doğurganlık) üzerine etkileri; semen anomalileri testis volümünde azalma ve leydig olarak adlandırılan testosteron salgılayan hücrelerde azalma ve fonksiyon bozukluğu olarak sıralanabilir.
  • Varikosel genellikle ergenlik dönemi ve sonrası görülmeye başlayabilir. Testis üzerinde şişlik, kabarıklık, daha çok ayakta kaldıkça artan ağrı, testis boyutunda küçülme, testislerde sıcaklık ve terleme hissi gibi belirtileri olur.
Sıcak Banyo ve Saunaya Dikkat!
  • Varikoselin gençlerde görülmesi önemli sorun yaratır; bu yaş grubunda sperm üretimi sağlıklı şekilde başlamadığı için sperm fonksiyonunu ve varikoselin testis üzerindeki etkisini değerlendirmek hayli zor olur. Varikosele, çocuk yaş grubunda yüzde 1-2, ergenlik döneminde yüzde 15 oranında rastlanır. Adolesan hastalar genellikle testis boyutları ve hormon testleri ile takip edilir. Testis boyutunda 2 cc'den fazla gelişme geriliği olması, operasyon olasılığını gündeme getirir. Testis boyutunda gerileme olmayan hastaların, en azından 17 yaşına kadar yakından takip edilmesi önerilir.
  • Varikosel daha çok uzun boylu, şişman, karın içi basıncı artıran ağır spor yapan, kronik öksürük nöbeti geçiren, karın içi basıncı artıran kabızlık yaşayan, varisleri olan, çok sıcak suyla banyo yapan, sık sık hamam ve saunaya giden erkeklerde  sıkıntı yaratabilir
  • Kronik ve ilerleyici bir hastalık olan varikosel, tedavisiz düzelme göstermez. Tedavi edilmemesi durumunda; testis boyutlarında küçülme, sperm parametrelerinde ilerleyici bozulma,  testiste hormonal bozulmalara neden olup, ereksiyon yetersizliği gibi cinsel problemlerin ortaya çıkmasına da yol açabilir.

Tanıda Altın Standart: Ayakta Fiziki Muayene

  • Erkeklerin ayakta testislerini muayene etmesi, testis üzerinde şişlik, dolgunluk ve ağrı saptamaları durumunda ise doktora gitmeleri büyük önem taşır. Bu kişilerde varikosel şüphesi varsa önce fiziki muayene yapılır. Varikosel tanısında altın standart fizik muayenedir. Sadece ultrason sonucuna bakıp varikosel tanısı konulması doğru olmaz; fiziki muayene ile tanı koymak esastır.
  • Fiziki muayene, hasta ayaktayken, doktor tarafından elle muayene edilerek yapılır. Ayrıca skrotal doppler ultrasonografi tekniğinden yararlanılır. Bu sayede varikosel tanısı konduktan sonra testis volümleri arası fark olup olmadığı araştırılabilir, varsa ek patolojiler saptanabilir. Ayrıca meni analizi yapılması, hastada testosteron düzeyine bakılması da önem taşır. Yapılan muayeneler sonucunda varikoselin tek veya çift taraflı olduğu ve derecesi belirlenir. Varikosel yüzde 80 sol tarafta, yüzde 15 oranında ise iki taraflı görülebilir.

Ameliyat Sonrasında Tekrarlama Riski Yüzde 1!
  • Varikosel ameliyatı, operasyon mikroskobu kullanılarak, mikrocerrahi yöntemle yapılır. Kasık bölgesine yapılan 2-3 santimlik bir kesi ile testis etrafındaki damarlar bağlanır.  En ince toplardamarların bile bağlanabilmesi sayesinde ameliyat sonrasında tekrar etme ihtimali yüzde 1-2’ye kadar iner. Hasta ertesi gün taburcu edilir, 2-3 gün içinde normal aktivitesine, bir haftada rutin iş hayatına dönebilir. Ağır efor gerektiren egzersizlere 4-6 hafta sonra müsaade edilir. Ameliyattan sonra en az bir ay fazla ayakta kalınmaması, ağır kaldırılmaması, bisiklete binilmemesi, ağır spor yapılmaması tavsiye edilir.

Bebek Hayali Bir Yıl Sonra Gerçek Olur!

  • Varikosel ameliyatının olumlu etkileri 6-9 ay sonra ortaya çıkar. Çocuk isteyen çiftlerin, varikosel ameliyatından sonra bir yıl beklemesi gerekir.  Ameliyattan sonra spontan gebelik oranı artar. Aynı zamanda yardımcı üreme yöntemlerinin (tüp bebek vb.) başarı oranlarında olumlu etki sağlanabilir. 
  • Operasyondan sonra hastaların yüzde 60’ında sperm parametrelerinde düzelme olur. Ancak eğer üçüncü ayda yapılan meni analizinde belirgin düzelme görülmüyorsa; yaş ve partner faktörü göz önüne alınarak, hastanın aşılama ya da tüp bebek gibi yardımcı üreme tekniklerine yönlendirilmesinde fayda vardır.

Ameliyata Ne Zaman Evet, Ne Zaman Hayır?

  • Sadece doppler ultrasonografide varikosel saptanmış olması ameliyat önerilmesi için yeterli değildir; bunu fizik muayenenin desteklemesi gerekir. Sperm parametreleri ve fizik muayenesi normal, skrotal doppler incelemesinde varikoseli saptanmış, damar çapı 3 mm’den küçük hastaya ameliyat önerilmez. Sperm parametreleri bozulan ve varikosel saptanan sekonder infertil (ikincil kısırlık) hastalarda operasyon önerilir. Ameliyat kararı alabilmek için; testis boyutlarında en az 2 cc farklılık, testis kıvamında yumuşama, reflü varlığı, doppler ultrasonografi ile damar çapının 3 mm’den büyük ve sperm parametrelerinin bozuk olması gerekir. Sadece testis ağrısı nedeniyle ameliyat yapmak da doğru değildir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder