11 Kasım 2016 Cuma

Direnmeyin, Önlem Alın! 7 Adımda İnsülin Direnci


İnsülin ve insülin direnci nedir?

İnsülin, midemizin hemen altında bulunan pankreas bezinden salgılanan bir hormon. Vücudumuzdaki tüm hücreler, glikozu yakıt olarak kullanıyor. Glikozun yakıt olarak kullanılabilmesi içinse mutlaka hücre içine girmesi lazım. İnsülinin yaptığı asıl iş, kan şekerini hücrenin içerisine sokmak. Eğer doğuştan ya da kazanılmış birtakım faktörlerden dolayı vücutta insülinin verdiği emirlere kas, karaciğer, yağ dokusu gibi büyük doku ve organlar yanıtsızlık geliştirirse, buna insülin direnci deniyor. İnsülinin verdiği bu emirler yerine getirilemeyince, kanda bir miktar şeker yükselmesi oluyor. Tabii bu, vücut için kabul edilebilir bir şey olmadığı için, daha fazla insülin salgılanıyor. Kan şekerini normal sınırlarda tutmak için daha fazla insülin salgılanması gerekiyor. Daha fazla insülin salgılanması da kan şekerinde belli dalgalanmalara yol açabiliyor. Bu da kişinin daha çok yemek yemesine, şeker düzensizliklerine, kilo kaybında dirence yol açıyor. 

Kimlerde görülüyor?

Hem kadınlarda hem de erkeklerde ne yazık ki artık her yaşta rastlanabiliyor. İnsülin direnci; fazla kilolularda, yüksek tansiyonu olan kişilerde, özellikle karın çevresi yağlanma sorunu yani abdominal obezite yaşayanlarda, polikistik overi olan kadınlarda, hareketsiz yaşayanlarda, yanlış beslenenlerde ve ailesinde şeker hastalığı olanlarda daha çok görülüyor. Bunların yanı sıra, bozulmuş glikoz toleransı olan, yani şeker hastalığı öncesi ‘gizli şeker’ olarak adlandırılan durumların neredeyse yüzde 60’ında, Tip 2 Diyabet’i olanların ise yüzde 60-65’inde insülin direncine rastlanmakta. 

Belirtileri neler? Ne zaman harekete geçmeli?

İnsülin direnci olan kişilerde çok hızlı kilo alma ve kilo verememe yakınması ön plandadır. Diğer belirtileri ise; sık acıkma atakları, doymama, yüksek karbonhidratlı gıda tüketme ihtiyacı, tatlıya düşkünlük, sabah daha yorgun kalkmak, gün içinde bitkinlik, özellikle yemek sonrasında ve tatlı bir şeyler yedikten sonra ortaya çıkan halsizlik hissi, sinirlilik, daha sabırsız daha öfkeli olma, konsantrasyon kaybı ve karın çevresinde yağlanma... Horlama ve uyku bozuklukları da sık görülüyor. Bu belirtiler varsa mutlaka bir endokrinoloji uzmanına danışmak gerekiyor. Kişinin detaylı öyküsü ve ayrıntılı bir fizik muayene ile birlikte, yapılan bir kısım kan tahlilleri ile insülin direnci varlığını saptamak mümkün.


Yapılan muayene ve tahlil sonuçlarına göre eğer insülin direnci saptanırsa tedavi aşamasına geliniyor. Tedavi ise yalnız ilaç kullanımı değil mutlaka hayat tarzı değişikliğini de gerektiriyor. Hayat tarzı değişikliğinden kasıt; özellikle sağlıklı beslenme, diyet ve egzersiz. Diyet ve egzersiz denildiğinde ‘kısa süre diyet ve egzersizimi yapar kilolarımı verir, sonra tekrar eski yaşama ve beslenme alışkanlıklarıma dönerim’ diye düşünülmemesi gerekiyor. Yanlış beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi ve düzenli egzersizin kalıcı olarak hayatımızda yer alması gerekli. Onun için bu durumu diyet yapmak değil hayat tarzı değişikliği olarak adlandırıyoruz. 



Tedavi edilmezse ne oluyor?

Her şeyden önce, bu tablonun tedavisiz bırakılması durumunda, daha önce saydığımız yakınmalar giderek artıyor ve kişinin günlük aktivitelerini ve hayat kalitesini ciddi anlamda kötü etkiliyor. Sonuçta, mutsuz, sürekli kilo artışı olan ve bu durumla bir türlü başa çıkamayan kişiler haline dönüyoruz. Ayrıca insülinin fazla olması, şeker hastalığı görülme riskini de arttırıyor. Tip 2 Diyabet’in ise, ağırlıklı olarak insülin direnci nedeniyle oluştuğu biliniyor. Diyabet son yıllara sık görülen bir hastalık haline geldi. Yaygınlığı giderek artıyor ve beraberinde komplikasyon dediğimiz pek çok ek sorunla birlikte seyrediyor. İnsülin direnci, diyabetin öncüsü olduğu için müdahale etmek gerekiyor. 

Genetik faktörler

İnsülin direncinin genetik geçişli formları da var ancak bunlar çok nadir ve daha farklı klinik belirtilerle karşımıza çıkıyor. Ancak asıl büyük sorun bizim daha ziyade edinilmiş alışkanlıklarımız. Modern hayat olarak nitelendirdiğimiz, sürekli araçlarla bir yerlere gitmek, büyük binalarda saatlerce oturarak çalışmak, televizyon ve bilgisayar karşısında geçirilen saatler ve tabii ki ‘fast food’ olarak da adlandırılan yanlış beslenme şekilleri ve yüksek kalorili gıdalarla beslenmek, bu sorunun gelişmesinde ki başlıca etken. Tüm bunların yanı sıra stres ve sigara kullanımı gibi etkenler de ek sorunlar oluşturmakta. Yine de ailede şeker hastalığının olması ileride şeker hastalığı gelişebilmesi için bir risk faktörüdür.


Yaş aralığı nedir?

Daha çok erişkinlerde ve ilerleyen yaş grubunda görülüyor. Bunun nedeni de hareketsizlik ve kilo alımının artması. Genetik bir neden yoksa önceleri çok küçük yaşlarda pek görülmüyordu. Ancak son yıllarda yanlış beslenme ve çocukluk obezitesinin artmasından dolayı çocuklarda da daha fazla görülen bir hastalık haline gelmeye başladı. 

Sporun hastalık üzerinde nasıl faydası oluyor?

Sporun hastalık üzerinde olumlu, çok büyük bir etkisi var. Mutlaka egzersiz yapmak gerekiyor. Yapılabilecek en kolay egzersiz ise yürüyüş. Bunun yanında kişinin yaşına, eşlik eden hastalıklarına, sağlık durumuna göre mutlaka doktoruyla birlikte bir egzersiz programı hazırlanmalı.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder