6 Mayıs 2016 Cuma


KOLONOSKOPİ: KORKMAYIN, YARARLANIN

Genellikle korkutucu bir işlem olarak hafızalarda yer eden kolonoskopi, özellikle kalın bağırsak kanserinin teşhisinde en etkili yöntem. Ondan korkmak yerine onu tanıyarak erken tanı alabilir, hastalıklardan korunabilir ya da tedavi şansınızı artırabilirsiniz.
Kolonoskopi, kalın bağırsakların endoskopik olarak incelenmesi işlemine deniliyor. Kolonoskopinin tanı koyma ihtimali uygun koşullarda ve yeterli tecrübeye sahip uzmanlar tarafından yapıldığında yüzde 95-98 gibi yüksek seviyelere erişiyor. İnceleme kolonoskopi cihazının makattan kolona girmesi, kalın barsağın kıvrımlı ve büküntülü kesimlerinden geçilmesi ve kalın barsağın çekum (ince barsakların bitiminin kalın barsağa bağlandığı alan) denilen bölümüne erişilmesi yoluyla yapılıyor.
Bayındır Hastanesi İçerenköy’den Dr. Ahmet Kemal Gürbüz, kolonoskopi sırasında gastroskopide olduğu gibi sedasyon (yüzeyel uyku) sağlayan damar içi ilaçlar kullanılabildiğini ancak kolonoskopide kullanılan flexible skop kolonun büküntülü yerlerinden geçerken bu alanlarda gerilme yaratarak ağrıya sebep olabildiğini söylüyor. Bu nedenle kolonoskopide gastroskopiden farklı olarak damar içi narkotik ağrı kesici ilaçların da uygulanması gerekebiliyor. Dr. Ahmet Kemal Gürbüz kolonoskopi hakkında merak edilenleri ve bilinmesi gerekenleri anlattı.
Kolon kanserinden koruyor
Yapılan geniş ölçekli bilimsel çalışmalar 3-5 yıl aralıklarla yapılan kolonoskopi takiplerinin kolon kanserinden ölüm riskinde yüzde 75 azalma sağladığını gösteriyor. Şayet 40 yaş ve altındaki kişilerde şikayetler kalın bağırsakların son kesimlerinde bir problem olduğuna işaret eder nitelikte ise kolonoskopi yerine flexible sigmoidoskopi yapılması yeterli oluyor.
İşlemi ertelemek gerekebilir
Dr. Ahmet Kemal Gürbüz kolonoskopi yaptıracaklara şu uyarılarda bulunuyor: “Yakın zamanda miyokard enfarktüsü ya da koroner by-pass operasyonu geçirmiş olan kişiler kolonoskopi işlemini acil olmadıkça ileri bir tarihe bırakmalı. Kan sulandıran ilaçların türevlerini kullananlar kolonoskopi randevusundan bir hafta önce bu tip ilaçları kullanmayı bırakılmalı. Böylece yapılacak kolonoskopide hem biyopsi alma imkanı garantilenir hem de polip saptanması halinde hemen o seansta polipektomi (polibin elektrik kullanılarak sapından kesilmesi) işlemi yapılabilir. Hastaların kolonoskopi yapılacak günde, sabahtan itibaren diğer ilaçlarının tamamını almaları gerekiyor. Kolonoskopi işlemi uyutularak yapıldığından hastaların kolonoskopiye refakatçili ve dönüşlerinde otomobil kullanamayacaklarını bilerek gelmeleri gerekiyor.”
Bağırsaklar boşaltılıyor
Kolonoskopi alt gastrointestinal endoskopi olarak da isimlendiriliyor. Kolonoskopinin uygulanabilmesi için tetkikten 12-16 saat öncesinden itibaren bazı likit barsak boşaltıcılarının hasta tarafından içilmesi gerekiyor. Kolonoskopi ile benzerlik gösteren bir diğer işlem de flexible sigmoidoskopi (flexible rektosigmoidoskopi). Bu işlem de aynı cihaz ve yöntemle yapılıyor. Ancak bu işlemde kalın barsağın son 30-50cm’lik kısmı inceleniyor. Kolonoskopi hazırlığında önceden likit barsak temizleyiciler içmek gerekirken bu tarz bir inceleme yapılacak hastaya müracaat ettiği anda makat yolu ile lavman tarzı ilaçlar uygulanması çoğu zaman yeterli oluyor.
Komplikasyon riski düşük
Kolonoskopi sırasında bağırsak delinmesi, bağırsak kanaması gibi komplikasyonlar binde 1 sıkılıkta ortaya çıkabiliyor. Tecrübeli ellerde bu komplikasyon oranı çok daha düşük ancak bu tip istenmeyen durumların ortaya çıkması halinde de kısa sürede yapılacak cerrahi müdahalelerle sorun ortadan kaldırılabiliyor. Kolonosokopi işleminde kullanılan skoplar her kolonoskopi uygulamasından sonra en az 20 dakika dezenfektan solüsyonlar içinde tutularak dezenfekte ediliyor. Bu sayede enfeksiyon ihtimali ortadan kaldırılıyor. Ayrıca  hasta yakınları kolonoskopik görüntüleri yapıldığı esnada monitörden izleme şansına da sahip olabiliyor. Böylece hastalarının yapılan kolonoskopiden rahatsızlık duyup duymadığına da bizzat şahit oluyor.
NE ZAMAN KOLONOSKOPİ?
Kolonoskopi tanı ve tedavi amaçlı yapılabilen bir endoskopik girişim olmakla beraber bazı özel durumlarda hastaya ilerleyen zaman içerisinde birçok defa kolonoskopi uygulanabiliyor. Bu durum kolonoskopik takip programları şeklinde isimlendiriliyor.
Teşhis amaçlı
·         Gaitada gizli kan saptanması
·         Sebebi açıklanamamış demir eksikliği tanısı
·         Müzmin ve sebebi bulunamamış diyare (ishal)
·         Gaitada gözle görülür kan
·         Eski döneme kıyasla bağırsak alışkanlığı değişen hastalar (özellikle 50 yaş üstünde)
·         Melena (katran gibi siyah ve kötü kokulu dışkı) saptanmışken mide endoskopisi (gastroskopi) normal çıkan hastalar
·         Baryum kullanılarak çekilmiş kolon grafilerinde tümör, polip, darlık gibi durumlara ait şüpheli durumlar
·         Kolon kanseri veya polibi saptanmış bir vakada kalın bağırsağın diğer kesimlerinde de eş zamanlı ikinci benzer bir problemin olup olmadığını araştırmak
·         Kalın bağırsakta saptanmış bir rahatsızlığın kolonun hangi seviyelerine kadar yayılmış olduğunun belirlenmesi

Takip amaçlı
Daha önceden saptanmış kolon kanseri veya adenomatöz polip öyküsü
·         Kalıtsal polipozis sendromu öyküsü
·         Kalıtsal polipozis sendromu mevcut olmaksızın gelişmiş kolon kanserine ait aile öyküsü olması
·         7-10 yıldan uzun süredir devam etmekte olan ülseratif kolit hastalığı
·         Birinci derece kan bağı olan bir aile ferdinde kolon kanseri öyküsü olması
·         Kolonu yaygın biçimde tutan Crohn hastalığı
·         Ailevi Kanser Sendromu tanısı

Tedavi amaçlı

·         Kolondan yabancı cisim çıkartılması
·         Kolon poliplerinin elektrik kullanılarak kesilip alınması (polipektomi)
·         Kalın barsağın darlık alanlarına stent yerleştirilmesi veya balonla genişletilmesi
·         Kalın barsak iç duvarında olan değişik sebepli kanamaların o alana ilaç zerk edilerek, koterizasyon uygulanarak yahut band ligasyonu kullanılarak durdurulması
·         Akut fonksiyonel kolon tıkanıklığı veya kendi üstüne katlanması ile oluşan kolon tıkanıklıklarının tedavisi



1 yorum:

  1. güzel bir yazı olmuş, paylaşımınız için teşekkürler. Bir ilaçlama almış gibi faydalı oldu.

    YanıtlaSil