27 Mayıs 2016 Cuma



KOAH

Global Initiative on Obstructive Lung Disease (GOLD)‘un tanımına göre;
‘KOAH tam olarak geri dönüşümlü olmayan hava akımı kısıtlaması ile karakterize bir hastalık durumudur. Hava akımı kısıtlanması genellikle ilerleyicidir ve akciğerin zararlı partiküllere ve gazlara karşı anormal inflamatuar yanıtı ile ilişkilidir’.
KOAH-Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı tanımının baş harflerinden oluşur. 
Hava yollarının tıkanmasını ifade eder, hava yollarının uzun süredir devam eden ve edecek olan hastalığıdır.
İlerleyicidir ancak önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık durumudur.
Kronik bronşit, amfizem bu terminoloji altında yer alır.

Amfizem patolojik bir tanımlamadır. Akciğer parankiminde gaz değişiminin yapıldığı alveoler duvarın yıkımını ifade eder.

Kronik bronşit klinik bir tanımlamadır. Ardışık 2 yıl içinde 3 ay ya da daha fazla süren başka bir nedene bağlı olmayan öksürük ve balgam çıkarma olarak tanımlanır.
Akciğerlerde ortaya çıkan bu tıkanıklıklar ve bozulmalar sonucunda kana oksijen geçişi azalır ve vücudun oksijensiz kalması ile pek çok ciddi rahatsızlıklar doğar.

KOAH
-İş gücü kaybı ve ölümlere yol açar.
-Toplumsal yükü yüksek olan bir hastalıktır.
-Hastalık daha çok 45 yaş üzeri erişkinlerde görülür.
-Sigara ve mesleki maruziyet gibi önlenebilir nedenlerin ortadan kaldırılması toplum sağlığı yönünden önemlidir.

Risk faktörleri;
Sigara içimi
Hava kirliliği
Isınmak amaçlı kullanılan çalı, çırpı, tezek dumanına maruziyet
Tozlu-dumanlı iş yerlerinde çalışma
Egzoz gazları
Akciğerin gelişimi sırasında annenin sigara içimi
Beslenme
Cinsiyet
Yaş
Solunumsal enfeksiyonlar
Sosyoekonomik durum
Sigara içme oranının artması nedeniyle KOAH hastalığına yakalanan kişilerin sayısı giderek artmaktadır. 

Sigara içen 5-6 kişiden birinde KOAH gelişmektedir. Hastaların önemli bir kısmı hastalıklarının farkında değildir, doktora şikayetleri çok rahatsız hale gelmedikçe gitmemektedirler. Oysa KOAH sinsice ilerleyen bir hastalıktır. Bu nedenle erken tanı ve tedavi önemlidir. Hastalığın en önemli nedeni SİGARA bağımlılığıdır.

KOAH belirtileri;
Öksürük
Balgam
Nefes darlığıdır. 

Diğer şikayetler;
Bol terleme
Dilde, dudaklarda, parmak uçlarında morarma
Şiddetli baş ağrısı
Çarpıntı
Gündüzleri uyuklama, geceleri uykusuzluk
Zihinsel faaliyetlerde azalma, unutkanlık, dikkatsizlik
Aşırı sinirlilik
Şiddetli halsizlik, yorgunluk
Zayıflama
Cinsel güçte azalma
Mide rahatsızlıkları, karında şişkinlik ve hazımsızlık
Kabızlık
Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma hissi
Ellerde titreme
Hastalığın ilk yıllarında sabahları öksürük ve balgam çıkarma şikayetleri varken sigara içmeye devam edilirse hastalık ilerler, öksürük şiddetlenir, balgam miktarı artar.
Daha sonra nefes darlığı şikayeti ortaya çıkar. Hastalığın erken dönemlerinde hızlı yürüme, merdiven çıkma, koşma gibi eforlarda nefes darlığı hissedilirken hastalık ilerledikçe istirahatte dahi nefes darlığı oluşur.
Hastaların şikayetleri kirli ve soğuk havalarda, kış aylarında ve nezle, grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonları ile artış gösterir.
Ağır KOAH hastalarında sadece akciğerlere yönelik şikayetler ortaya çıkmaz, kalp ve dolaşım bozukluklarına bağlı şikayetler de görülmeye başlar. 
Hastalığın ilerlemesi ile oksijen destek tedavisi ve solunum cihazına bağlanma ihtiyacı gelişebilir. 
  
KOAH nasıl teşhis edilir?
1)    SİGARA içme öyküsü
2)    ÖKSÜRÜK, BALGAM, NEFES DARLIĞI şikayetlerinin olması
3)    Solunum fonksiyon test

Solunum Fonksiyon Testi: Hava yollarındaki darlığı ölçmeye yönelik, kolay ve kısa sürede yapılabilen bir testtir. Bilgisayara bağlı bir tüpün içerisine kuvvetli nefes alıp vermekle yapılır. 

Erken ve başarılı tedavi ile hastalığın ilerlemesinin durdurulması sağlanır.
KOAH erken teşhisi için sigara içen 40 yaşını aşmış kişiler yılda bir kez Solunum Fonksiyon Testi yaptırmalıdır.

Tedavide önemli noktalar:
Sigara mutlaka bırakılmalıdır.
Tozlu ve dumanlı ortamlarda bulunulmamalıdır.
İlaç tedavisi; inhaler tedavisi dediğimiz nefes yoluyla alınan spreylerin doktorun önerdiği doz ve şekilde kullanılması önemlidir.
İlerlemiş hastalıkta oksijen tedavisi gerekebilir, önerilen sürede kullanılmalıdır.
Koruyucu aşıların, grip ve zatürre aşısı gibi yaptırılması önemlidir.   
Düzenli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli, kilo almamaya özen gösterilmelidir.
Düzenli doktor kontrollerine gitmek hastalığın kontrol altına alınması, alevlenmelerin yaşanmaması, daha kaliteli bir yaşam için önemlidir. 







Hiç yorum yok:

Yorum Gönder